Środa 20. Września 2017r
Eustachego, Filipiny
Dyskopatia, czyli dlaczego bolą mnie plecy
Sprawcą bólu pleców są najczęściej uszkodzenia krążka międzykręgowego kręgosłupa. Krążek ten ma kształt dysku, stąd jego potoczna nazwa „dysk” a patologii dyskopatia. Krążek ten ma kształt dysku, stąd jego potoczna nazwa „dysk” a patologii dyskopatia. Zdrowe krążki międzykręgowe sprężyście amortyzują nacisk płaskich trzonów kręgów kręgosłupa dźwigających ciężar ciała. Ból spowodowany uszkodzeniem krażka, a zwłaszcza tego konsekwencją tzw. wypadnięciem dysku może być tak duży, że uniemożliwia ruch. Ponieważ skuteczność standardowych metod leczenia tej dolegliwości jest na ogół niezadawalająca dlatego osoby cierpiące chętnie szukają pomocy w akupunkturze. [1,2,3,4,6]

Plecy nie bolą, gdy kręgosłup jest zdrowy…
Pionowa postawa postawiła kręgosłupowi człowieka kilka wymagających zadań. Po pierwsze – warunek umożliwienia skłonów i skrętów tułowia i szyi. Po drugie – wymóg bezszkodowego buforowania udźwigu ciężarów, w tym ciężaru własnego ciała, co nabiera szczególnego znaczenia u osób otyłych. Po trzecie – zadanie amortyzowania wstrząsów podczas biegu i skoków. Odpowiedzią ewolucji jest krążek międzykręgowy i jego unikalna budowa umożliwiająca buforowanie nacisku ciężarów, amortyzację wstrząsów ciała oraz rolę „kulki” stawowej nadające kręgosłupowi ruchomość.
Zdrowy krążek międzykręgowy dobrze buforuje napór kostnych trzonów kręgów kręgosłupa dźwigających ciężar ciała. Sprawnie i bezszkodowo amortyzuje wstrząsy ciała. Jako element „toczny” łożyska stawowego umożliwia skłony i skręty kręgosłupa i szyi. Warto też wspomnieć, że budowa krążka uwzględnia wymóg mechanicznego spojenia kręgów kręgosłupa w stabilną jedność przy pomocy specjalnej chrząstki szklistej. Nie mniej niezbędnym wspomagającym stabilizatorem kręgosłupa zabezpieczającym m.in. przed „wysunięciem się” krążka są mięśnie przykręgosłupowe i wzdłużne sprężyste więzadła. Pomimo biologiczno-inżynieryjnej doskonałości krążek międzykręgowy ma słaby punkt. Jest nim sprzeczność ról – amortyzatora wytrzymującego napór ekstremalnych sił nań działających oraz plastycznego dysku poślizgowego umożliwiającego ruchomość stawów kręgosłupa. Wymóg „jędrności” krążka jako „kulki” łożyska stawowego i amortyzatora silnych nacisków kręgów kostnych „kłóci się” z wymogiem plastyczności niezbędnej do wpasowania się w płaskie i zmienne „kątowo” płaszczyzny nacisku sąsiadujących kręgów kręgosłupa. Szczególnie ta ostatnia cecha zagraża ryzykiem „wypchnięcia” krążka na zewnątrz podczas ekstremalnych nacisków. A takie ekstremalne sytuacje zagrażające „wypadnięciem dysku”, czyli tzw. przepukliną krążkową zdarzają się nie tylko akrobatom wyginającym kręgosłup w „kabłąk”. Każdy kto w niewygodnej pozycji stara się udźwignąć ciężki mebel, czy inny przedmiot naraża swój kręgosłup na inicjację tej choroby.
Aby zminimalizować konfliktowość inżynieryjnie konfliktowych ról krążka międzykręgowego ewolucja wykształciła w nim tzw. jądro miażdżyste. Zbudowane jest ono z żywych komórek chłonących wodę i składniki odżywcze z otoczenia oraz z otaczającej je plecionki elastycznych włókien i sprężynujących komórek chrzęstnych. Dobrze nawodnione i odżywione komórki jądra mają własność regeneracji jędrnego galaretowato-wodnistego wypełnienia krążka. Dzięki temu zapewniają elastyczną amortyzację chroniącą kostne kręgi kręgosłupa przed twardym „zderzeniem dwóch kości”. [1,2]
Aby elastyczne jądro miażdżyste krążka nie uległo deformacji pod wpływem przeciążeń i nie „wypłynęło” na zewnątrz jako przepuklina – jest oplecione specjalną włókniną tzw. pierścienia włóknistego. Pierścień ten okala jądro miażdżyste splecionymi silnymi kolagenowymi włóknami i sprężystymi z elastyny. Ponadto, patrząc w dół kręgosłupa, począwszy od kręgu szyjnego (tzw. obrotowego) – wzrasta grubość krążków miedzykręgowych. Tym samym wzrasta ich wyporność „ amortyzacyjna” wobec naporu na kręgosłup rosnącej wagi ciała. Prawidłowo wykształcony pierścień włóknisty zapobiega deformacji krążka miedzykręgowego i tym samym „wypadaniu dysku” [1,2]
Jednak wskutek ekstremalnego „kątowego” nacisku kręgów może dojść do „wypchnięcia” krążka międzykręgowego z jego łożyska stawu kręgowego. Dla zmniejszenia ryzyka takiego „wypchnięcia”, czyli tzw. przepukliny – krążki mają dodatkowe zabezpieczenie. Jest nim większa „grubość” w części przedniej każdej wypukłości kręgosłupa, niż w tylnej. Większa grubość krążka w punktach wypukłości zapobiega „szczelinowym” rozwarciom, które destabilizują centralną lokalizację krążka wobec kręgu. Większa grubość stanowi też mechaniczne wsparcie, które chroni przed „wypadnięciem dysku” i dyskopatią.
Pomimo poprawności inżynieryjnej – jest ta cecha krążków ich przysłowiowym najsłabszym ogniwem. Pod wpływem wstrząsów i przeciążeń tutaj, we wklęsłościach kręgosłupa, gdzie przekrój dysku musi być najcieńszy – pierścień włóknisty ulega zwykle uszkodzeniom a jądro miażdżyste deformacji. Uszkodzenie często skutkuje „wypływem” jądra miażdżystego poza obręb kręgu, czyli przepukliną krążkową. Jeśli przepuklina uciska okoliczne włókna nerwowe pojawia się paraliżujący ból . [1,2]

Boli, bo kręgosłup był przeciążany
Częstym sprawcą bólu pleców są przeciążenia kręgosłupa. Wywołują je nadmierne ciężary lub dysfunkcjonalne mechanicznie pozycje ciała. Przypomnijmy, że istotną rolę w zapobieganiu bólom pleców mają również mięśnie przykręgosłupowe i elastyczne więzadła ściśle przylegające do kręgosłupa. Te zewnętrzne stabilizatory kręgosłupa dobrze chronią przed „wypadaniem” krążków międzykręgowych. Jednak podczas podnoszenia ciężkich przedmiotów i gdy przyjmujemy dysfunkcjonalną pozycję ciała – mięśnie przykręgosłupowe mogą wywrzeć zbyt silny napór na kręgosłup. Skutkiem może być „wyciśnięcie” krążka międzykręgowego z jego optymalnej pozycji (przepuklina). Skutkuje to zwykle silnym bólem dyskopatycznym. U podłoża tego typu przeciążeń kręgosłupa leżą zwykle ciężka praca fizyczna, nadwaga i otyłość oraz specjalistyczny wyczyn sportowy, itp. [1,2]
Najczęściej w takich przypadkach początkowo występuje tzw. ból nieswoisty, czyli taki, któremu nie da się przypisać konkretnej przyczyny. To zwiastunowe stadium chorobowe dyskopatii określane jest jako zespół przeciążeniowo-bólowy. Mamy z nim do czynienia w sytuacji, gdy anatomicznie nie występują jeszcze żadne nieprawidłowości morfologiczne w kręgosłupie, a mimo to pojawiają się dolegliwości bólowe.
Z reguły zespół przeciążeniowo-bólowy nie oznacza jeszcze poważnej choroby i często mija bez leczenia, aczkolwiek ma tendencję do nawrotów. W nawrotach ból nasila się podczas ruchów, co zwykle zniechęca do ich wykonywania. W konsekwencji częstokroć zamiast diagnozy i podjęcia leczniczej rehabilitacji chory leży czekając na ustąpienie bólu. [2,3]
Ból bezobjawowy może poprzedzać „wypadnięcie dysku”, czyli tzw. przepuklinę dyskową – zaawansowane stadium dyskopatii. Przepuklina krążka międzykręgowego zwiększa wzrost napięcia mięśni przykręgosłupowych, który niekiedy może osiągać wartości ekstremalne. Jak dotąd mięśnie te wraz ze sprężystymi więzadłami oraz mocnymi i zarazem elastycznymi dyskami dobrze wspierały i stabilizowały kręgosłup. Mięśnie osłabione przewlekły uciskiem przepukliny przestają prawidłowo utrzymywać kręgi kręgosłupa w fizjologicznej osi ciała. Powstaje przeciążenie więzadeł oraz innych kooperujących mięśni, które muszą się niestandardowo napinać, aby nadal zachować „pion” kręgosłupa w danym miejscu. Wskutek nadmiernego zaangażowania – mięśnie około kręgosłupowe szybko się męczą i reagują stanem zapalnym, obrzękiem i bólem. W konsekwencji w chorym obszarze około kręgosłupowym dochodzi do zaburzeń krążenia krwi. Wskutek tych zaburzeń mięśnie i korzonki nerwowe nie otrzymują wystarczającej ilości substancji odżywczych, z których, jak już wiemy korzystają również komórki jądra krążka międzykręgowego. W ten sposób błędne koło narastającej patologii się zamyka. Osłabione mięśnie niedostatecznie podtrzymują kręgosłup i proces chorobowy się pogłębia. W tej sytuacji nawet niewielkie obciążenie ciała jakimś ciężarem , wyczynem sportowym, czy dysfunkcjonalną postawą może doprowadzić do powikłań objawiających się silnym paraliżującym bólem. [2,3]

Boli, gdyż starość uszkadza kręgosłup
W miarę starzenia się krążek międzykręgowy ulega degeneracji. Jędrne, żelowe jądro traci elastyczność i staje się coraz bardziej płaskie i włókniste. Zmniejsza się wydolność krążka w amortyzacji przeciążeń kręgosłupa oraz jego zdolność bezszkodowego wytrzymywania ekstremalnych wygięć tułowia. Ogranicza to również łatwość skłonów i skrętów, czyli gibkość tułowia i ruchomość szyi. Objawem uszkodzeń i przemieszczeń krążka międzykręgowego jest ból pojawiający się zwłaszcza wskutek ruchu mobilizującego kręgosłup.
Główną czynnikiem starczych procesów degeneracyjnych krążka międzykręgowego jest narastające jego odwodnienie i coraz uboższe zasilanie jądra miażdżystego w niezbędne składniki odżywcze. W konsekwencji komórki jądra miażdżystego, które regenerują jędrność galaretowatych jąder krążków głodują i słabną, co pomniejsza ich zdolności samonaprawcze. Aby zrozumieć dlaczego tak się dzieje – dopowiedzmy, że jądro dysku międzykręgowego jest nawadniane i odżywiane drogą osmozy, czyli międzytkankowego przenikania doń wody i składników odżywczych z sąsiednich dobrze ukrwionych struktur ciała. Miażdżyca i inne procesy degeneracyjne zmniejszają dostawy substancji odżywczych i wody do tych struktur. Odwodnione krążki i pozbawione zdolności samo naprawy tracą swą galaretowatą jędrność i powstają w nich szczeliny i pęknięcia. Dochodzi do postępującego włóknienia jąder miażdżystych. Towarzyszy temu coraz mniejsza funkcjonalność i wydolność amortyzacyjna i stawowa. Zwiększa się ryzyko dyskopatii.
Opisane procesy degeneracyjne krążków międzykręgowych przyśpieszają urazy mechaniczne poniesione wskutek kontuzji i wypadków oraz wrodzone i nabyte wady i deformacje kręgosłupa. Wynikłe z tych przyczyn deformacje kręgosłupa w pionie powodują przewlekłe przeciążenia więzadeł oraz mięśni podtrzymujących kręgosłup, co dodatkowo powoduje nasilenie dolegliwości bólowych.

Lista przyczyn dyskopatycznych bólów pleców
W większości przypadków przyczyną bólu dyskopatycznego pleców jest mechaniczne uszkodzenie kręgów, krążków międzykręgowych ( dysków), stawów międzykręgowych, mięśni, ścięgien, więzadeł i nerwów. W tego typu zaawansowanej dyskopatii najbardziej niebezpieczne są silne popchnięcia i gwałtowne ruchy. Przekładają się one na mechaniczną presję na okoliczne kręgi kręgosłupa. Skutkiem tego może być uszkodzenie pierścienia włóknistego krążka międzykręgowego, deformacja jego jądra miażdżystego, a w konsekwencji przepuklina krążkowa.
Jeśli przepuklina jest duża i „wypadnięty dysk” wywiera silny ucisk nie tylko na mięśnie, ale i na nerwy wychodzące z rdzenia kręgowego spowoduje tym ostry ból. Jeśli to ma miejsce np. w odcinku lędźwiowym kręgosłupa – przepuklina krążka międzykręgowego wywoła przewlekłe bóle kręgosłupa lub rwę kulszową. czyli tzw. lumbago. Rwa kulszowa to paraliżujący ruch ciałą nagły i silny ból promieniujący do nogi. W tego typu przypadkach bólowych przed podjęciem terapii dobrze jest zdiagnozować miejsce i wielkość przepukliny. Wskazanym jest również zidentyfikować pierwotną przyczynę dyskopatii, bowiem może to istotnie ułatwić leczenie. [2,3]
Szczegółowiej wnikając w typologię bolesnych uszkodzeń struktur kręgosłupa przyczyną bólu pleców może być:
  • przeciążenie mięśni, ścięgien lub więzadeł przykręgosłupowych
  • uszkodzenie krążka międzykręgowego, czyli dysku (tzw. dyskopatia)
  • wady postawy i budowy ciała (skolioza, itp.), wady wrodzone kręgosłupa
  • zmiany zwyrodnieniowe powodujące przesunięcie kręgów kręgosłupa w stosunku do siebie lub zwężenia kanału kręgowego
  • złamania kręgów wskutek postępującej osteoporozy.
Przyczyną bólów mogą być również niekiedy choroby reumatyczne (np. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), zakażenia, nowotwory, choroby narządów jamy brzusznej i miednicy, itp. [2,3]
Na koniec kłopotliwa informacja dla odczuwających ból, który jak się im wydaje ma w/w podłoże dyskopatyczne. Ze statystyk wynika, że tylko u 10% pacjentów można jednoznacznie zdiagnozować przyczynę bólu, jaką jest dyskopatia.

Piśmiennictwo
  1. Mała Encyklopedia Medycyny PWN, 1999r
  2. Wikipedia i inne enc.internetowe
  3. Ból krzyża Autorzy: lek. Zofia Guła, dr med. Mariusz Korkosz Medycyna Praktyczna ONLINE –Poradnik dla pacjenta
  4. Skuteczność i bezpieczeństwo akupunktury, masażu i zabiegów manualnych w leczeniu nieswoistego bólu okolicy kręgosłupa - przegląd systematyczny (A review of the evidence for the effectiveness, safety, and cost of acupuncture, massage therapy, and spinal manipulation for back pain); D.C. Cherkin, K.J. Sherman, R.A. Deyo, P.G. Shekelle Annals of Internal Medicine, 2003; 138: 898-906 - Opublikowano w Medycyna Praktyczna 2003/07


 
Oprac. redakcyjne Edward Ozga Michalski
Konsultacja medyczna:
Lek. Med. Reumatolodzy Tatiana Nikołajczuk, Aleksander Nikołajczuk
Gabinet - Elektromed Warszawa-Pyry; ul. Farbiarska 9a
502 208129 ; 22 6483751; Godz przyjęć: pon, wt, czw – 15oo -19oo; śr, pt – 9oo- 13oo
http://www.elektromed.waw.pl
9173
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
Jeśli interesujesz się tym tematem to polecam poczytać o tym jak mięso i wszystkie inne produkty pochodzenia zwierzęcego wp&# ...naturalnezdrowie     49544

A co wpływa na ich siwienie w młodym wieku ...Midi256     88216

Moja znajoma korzysta z tej Accu-Chek Spirit i bardzo sobie chwali, mówiła że nie warto kupować tych najtańszych bo co jaki&# ...soniam88     53713

Tak czy siak wizyta u lekarza nieunikniona, jeśli teraz to zaniedbasz na starość będzie kiepsko. ACC pomogło? ----------- ...ilonakf47     7861

nie da się bez leków ... ...juro54     7125

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Akupunktura leczy ból
-Akupunktura leczy bolesny skurcz dłoni
-Akupunktura podnosi odporność
-Akupunktura w teorii medycyny chińskiej
-Dyskopatia, czyli dlaczego bolą mnie plecy
-Jak zdiagnozować i leczyć ból pleców?
-Jakie defekty odporności leczy akupunktura?
-Leczenie akupunkturą kataru alergicznego i pokrzywki
-Leczenie alergii akupunkturą
Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.